Wynajem mieszkania w Niemczech: Koszty, porady i jak nie dać się oszukać

Planujesz przeprowadzkę do Niemiec i zastanawiasz się, ile kosztuje wynajem mieszkania? Ten artykuł to kompleksowy przewodnik, który pomoże Ci zrozumieć niemiecki rynek najmu, poznać realne koszty i przygotować się do znalezienia idealnego lokum. Dowiedz się, na co zwrócić uwagę, by uniknąć niespodzianek finansowych i formalnych.

Zrozumienie niemieckiego rynku najmu: Kluczowe pojęcia, które musisz znać

Z mojego doświadczenia wiem, że jednym z największych wyzwań dla osób przenoszących się do Niemiec jest zrozumienie lokalnej terminologii związanej z wynajmem. Niemiecki rynek ma swoje specyficzne zasady i pojęcia, których znajomość jest absolutnie kluczowa, aby uniknąć nieporozumień i nieprzewidzianych kosztów. Przyjrzyjmy się najważniejszym z nich.

Kaltmiete vs. Warmmiete: Czym naprawdę różni się "zimny" i "ciepły" czynsz?

Podstawą każdego ogłoszenia o wynajem w Niemczech są dwa pojęcia: Kaltmiete i Warmmiete. Kaltmiete, czyli dosłownie "zimny czynsz", to nic innego jak podstawowa opłata za samą powierzchnię mieszkalną. Nie obejmuje ona żadnych dodatkowych kosztów eksploatacyjnych. Jest to kwota, która stanowi punkt wyjścia do wszelkich kalkulacji, w tym wysokości kaucji. Z kolei Warmmiete, czyli "ciepły czynsz", to całkowita kwota, którą będziesz płacić właścicielowi co miesiąc. Składa się ona z Kaltmiete oraz zaliczek na tak zwane Nebenkosten, o których opowiem za chwilę. To właśnie Warmmiete jest tym, co faktycznie obciąży Twój miesięczny budżet.

Nebenkosten, czyli drugie dno kosztów: Co dokładnie wchodzi w skład opłat dodatkowych?

Nebenkosten to, jak sama nazwa wskazuje, koszty dodatkowe, które dolicza się do czynszu podstawowego. Są to opłaty eksploatacyjne, które mogą znacząco podnieść całkowity koszt wynajmu. W ich skład wchodzą zazwyczaj: ogrzewanie, zaopatrzenie w wodę (zarówno ciepłą, jak i zimną), wywóz śmieci, sprzątanie klatki schodowej i innych części wspólnych, oświetlenie tychże części, obsługa windy, podatek od nieruchomości, a nawet wynagrodzenie dla dozorcy (Hausmeister). Warto jednak pamiętać, że prąd i internet najczęściej nie są wliczone w Nebenkosten i wymagają podpisania osobnej umowy z dostawcą. Po zakończeniu roku kalendarzowego następuje rozliczenie faktycznego zużycia mediów. Może to skutkować zwrotem nadpłaty lub, co bywa mniej przyjemne, koniecznością dopłaty.

Kaution: Wszystko, co musisz wiedzieć o kaucji ile wynosi i kiedy ją odzyskasz?

Kaution to jednorazowy depozyt zabezpieczający, który wpłacasz wynajmującemu. Jego celem jest zabezpieczenie roszczeń właściciela w przypadku ewentualnych zniszczeń w mieszkaniu lub nieuregulowanych opłat. Prawo niemieckie jasno określa, że maksymalna wysokość kaucji nie może przekroczyć trzykrotności miesięcznego Kaltmiete. Co ważne, jako najemca masz prawo zapłacić kaucję w trzech miesięcznych ratach. Pierwsza rata jest płatna w momencie rozpoczęcia umowy najmu. Kaucja jest zwracana po zakończeniu umowy, zazwyczaj w ciągu 3-6 miesięcy, pod warunkiem, że mieszkanie zostało oddane w dobrym stanie, a wszystkie opłaty zostały uregulowane. Zawsze dokładnie dokumentuj stan mieszkania przy wprowadzce, aby uniknąć sporów przy wyprowadzce.

Provision dla pośrednika (Makler): Kiedy musisz zapłacić prowizję, a kiedy jest to koszt właściciela?

W Niemczech obowiązuje zasada, że prowizję dla pośrednika (Makler) płaci ten, kto go zlecił. Oznacza to, że jeśli właściciel mieszkania wynajął pośrednika do znalezienia najemcy, to on ponosi koszt prowizji. Jeśli jednak to Ty, jako poszukujący mieszkania, zlecisz pośrednikowi znalezienie dla Ciebie odpowiedniego lokum, wówczas to Ty będziesz zobowiązany do uiszczenia opłaty. W praktyce, od 2015 roku, w większości przypadków prowizję płaci właściciel, ponieważ to on najczęściej korzysta z usług pośredników. Zawsze upewnij się, kto jest zleceniodawcą pośrednika, zanim podpiszesz jakąkolwiek umowę.

Zrozumienie tych podstawowych pojęć to pierwszy, ale jakże ważny krok w procesie poszukiwania mieszkania w Niemczech. Teraz, kiedy wiemy, co oznaczają poszczególne składniki kosztów, przejdźmy do konkretnych liczb i zobaczmy, ile faktycznie kosztuje wynajem w różnych częściach kraju.

Ile kosztuje wynajem mieszkania w Niemczech? Aktualny przegląd cen

Jedno z najczęściej zadawanych pytań brzmi: "Ile kosztuje wynajem mieszkania w Niemczech?". Odpowiedź nie jest prosta, ponieważ ceny są niezwykle zróżnicowane i zależą od wielu czynników, przede wszystkim od lokalizacji. Z mojego doświadczenia wynika, że różnice między miastami, a nawet dzielnicami, mogą być kolosalne. Przyjrzyjmy się aktualnym danym, aby zyskać realny obraz sytuacji.

Najdroższe miasta Niemiec: Gdzie za metr kwadratowy zapłacisz najwięcej? (Monachium, Frankfurt, Stuttgart)

Jeśli szukasz mieszkania w Monachium, musisz przygotować się na spore wydatki. Monachium niezmiennie dzierży palmę pierwszeństwa jako najdroższe miasto w Niemczech pod względem wynajmu. Średnie ceny wahają się tu od 16 do 20 € za metr kwadratowy, a w najbardziej luksusowych dzielnicach mogą przekraczać nawet 28 €/m². To naprawdę sporo!
Frankfurt nad Menem, jako centrum finansowe, również charakteryzuje się wysokimi cenami. Tutaj za metr kwadratowy zapłacisz od 12 do 18 €, a w popularnych dzielnicach cena może wzrosnąć do 22 €/m². Dla przykładu, za mieszkanie o powierzchni 50 m² we Frankfurcie możesz zapłacić od 700 do nawet 1300 € Kaltmiete.
Stuttgart, miasto kojarzone z przemysłem motoryzacyjnym, również nie należy do najtańszych. Ceny wynajmu wahają się tu od 14 do 24 € za metr kwadratowy, w zależności od konkretnej lokalizacji i standardu mieszkania.

Popularne metropolie w zasięgu portfela: Analiza kosztów w Berlinie i Hamburgu

Berlin, stolica Niemiec, oferuje nieco bardziej przystępne ceny niż wymienione wcześniej miasta. Średnie koszty wynajmu kształtują się tu na poziomie 10-15 € za metr kwadratowy. Oczywiście, w prestiżowych dzielnicach, takich jak Mitte czy Kreuzberg, ceny mogą sięgać nawet 20 €/m². Mimo to, wciąż jest to bardziej osiągalne niż w Monachium czy Stuttgarcie.
Hamburg, drugie co do wielkości miasto w Niemczech, również utrzymuje ceny na podobnym poziomie. Średnie stawki wynoszą od 10 do 15 € za metr kwadratowy, a w bardziej pożądanych dzielnicach dochodzą do 20 €/m². Zarówno Berlin, jak i Hamburg, choć są dużymi metropoliami, wciąż oferują większą różnorodność cenową niż miasta na południu kraju.

Szukasz oszczędności? Przegląd cen w mniejszych miastach i na wschodzie Niemiec (np. Kolonia, Hanower, Lipsk)

Jeśli Twój budżet jest bardziej ograniczony, warto rozważyć mniejsze miasta lub te położone na wschodzie Niemiec. Kolonia, choć jest dużym miastem, oferuje nieco niższe koszty wynajmu, w przedziale od 10 do 18 € za metr kwadratowy. Hanower to przykład miasta, gdzie ceny są jeszcze bardziej przystępne od 9 do 15 € za metr kwadratowy.
Miasta na wschodzie Niemiec, takie jak Lipsk czy Drezno, często oferują najlepszy stosunek jakości do ceny. Choć nie mam tu konkretnych danych, z reguły są to regiony, gdzie można znaleźć mieszkanie w znacznie niższej cenie niż w zachodnich metropoliach, często poniżej 10 €/m². To doskonała opcja dla tych, którzy szukają oszczędności.

Od kawalerki po mieszkanie rodzinne: Jak metraż wpływa na ostateczną cenę czynszu?

Metraż mieszkania ma oczywiście bezpośrednie przełożenie na ostateczną cenę czynszu. Moja rada: nie patrz tylko na cenę za m², ale zawsze przeliczaj to na swój budżet.

• Kawalerka (Einzimmerwohnung): Mimo że cena za metr kwadratowy może być nieco wyższa niż w większych mieszkaniach, całkowity czynsz będzie oczywiście niższy. W Monachium za kawalerkę 30 m² zapłacisz od 480 do 600 € Kaltmiete, we Frankfurcie od 360 do 540 €, a w Hanowerze od 270 do 450 €.
• Mieszkanie 2-pokojowe (Zweizimmerwohnung): To popularny wybór dla singli lub par. Za mieszkanie 50 m² w Monachium to koszt 800-1000 €, we Frankfurcie 600-900 €, a w Hanowerze 450-750 € Kaltmiete.
• Mieszkanie rodzinne (Familienwohnung): Dla rodzin z dziećmi, np. mieszkanie 80 m², to już znaczący wydatek. W Monachium może to być 1280-1600 €, we Frankfurcie 960-1440 €, a w Hanowerze 720-1200 € Kaltmiete.

Pamiętaj, że do tych kwot należy doliczyć jeszcze Nebenkosten, które dla większych mieszkań i większej liczby osób będą odpowiednio wyższe. Zawsze dokładnie analizuj, co wchodzi w skład Warmmiete, aby uniknąć niespodzianek. Poza samą ceną, na wysokość czynszu wpływa wiele innych czynników, o których opowiem w kolejnej sekcji.

Co kształtuje cenę Twojego przyszłego M? Czynniki, które windują czynsz w górę

Cena wynajmu mieszkania w Niemczech to nie tylko kwestia miasta, ale także wielu innych, często subtelnych, czynników. Jako doświadczony obserwator rynku, zawsze zwracam uwagę na te detale, które mogą znacząco wpłynąć na ostateczny koszt i komfort życia. Oto najważniejsze z nich.

Lokalizacja, lokalizacja i jeszcze raz lokalizacja: Jak dzielnica i dostęp do infrastruktury wpływają na koszty?

Nie bez powodu mówi się, że w nieruchomościach najważniejsza jest lokalizacja. W Niemczech jest to szczególnie widoczne. Różnice w cenie wynajmu między dzielnicami tego samego miasta mogą być ogromne. Dzielnice z dobrą infrastrukturą blisko centrum, z łatwym dostępem do komunikacji miejskiej (U-Bahn, S-Bahn, tramwaje), w pobliżu parków, szkół, sklepów i restauracji zawsze będą droższe. Mieszkanie w spokojnej, zielonej okolicy, ale z dobrym połączeniem z centrum, również będzie w cenie. Z kolei odległość od udogodnień i słabsza komunikacja publiczna automatycznie obniżają czynsz. Zawsze zastanów się, co jest dla Ciebie priorytetem: niższa cena czy wygoda i oszczędność czasu na dojazdy.

Standard i wyposażenie: Czy warto dopłacać za umeblowane mieszkanie (möblierte Wohnung)?

Standard wykończenia i wyposażenie mieszkania to kolejny kluczowy element wpływający na cenę. Nowoczesna kuchnia (Einbauküche), świeżo wyremontowana łazienka, wysokiej jakości podłogi czy balkon mogą podnieść czynsz. Szczególnym przypadkiem jest möblierte Wohnung, czyli mieszkanie umeblowane. Z jednej strony to ogromna wygoda możesz wprowadzić się od razu, bez konieczności kupowania mebli. Z drugiej strony, czynsz za takie mieszkanie jest zazwyczaj znacznie wyższy, a Ty musisz liczyć się z tym, że nie wszystko będzie idealnie dopasowane do Twojego gustu. Moja rada: jeśli planujesz dłuższy pobyt, rozważ wynajem nieumeblowanego mieszkania i stopniowe wyposażanie go we własnym zakresie. W dłuższej perspektywie może się to okazać bardziej ekonomiczne i komfortowe.

Rok budowy i stan energetyczny budynku: Jak "Energieausweis" (świadectwo energetyczne) przekłada się na Twoje rachunki?

W Niemczech coraz większą wagę przywiązuje się do efektywności energetycznej budynków. Rok budowy ma tu ogromne znaczenie. Nowsze budynki, często budowane zgodnie z najnowszymi standardami energetycznymi, są zazwyczaj lepiej izolowane i wyposażone w bardziej efektywne systemy grzewcze. Przekłada się to na niższe rachunki za ogrzewanie i ciepłą wodę.
Każde ogłoszenie o wynajem powinno zawierać informację o Energieausweis (świadectwie energetycznym budynku). Ten dokument ocenia efektywność energetyczną budynku w skali od A+ (bardzo dobra) do H (bardzo słaba). Mieszkanie w budynku z niską klasą energetyczną (np. F, G, H) może oznaczać znacznie wyższe Nebenkosten, szczególnie za ogrzewanie. Zawsze zwracaj uwagę na to świadectwo to ważna informacja o potencjalnych ukrytych kosztach eksploatacji mieszkania. Może się okazać, że pozornie droższe mieszkanie w nowszym, energooszczędnym budynku, w ostatecznym rozrachunku będzie tańsze w utrzymaniu.

Jak widać, na cenę wynajmu składa się wiele elementów. Zrozumienie ich pozwoli Ci lepiej ocenić oferty i podjąć świadomą decyzję. Ale zanim zaczniesz przeglądać ogłoszenia, musisz przygotować się formalnie. O tym, jakie dokumenty są niezbędne, opowiem w kolejnej części.

Przygotuj się na sukces: Jak skutecznie szukać mieszkania w Niemczech?

Znalezienie mieszkania w Niemczech, zwłaszcza w popularnych miastach, może być wyzwaniem. Rynek jest konkurencyjny, a właściciele mają wysokie wymagania. Z mojego doświadczenia wiem, że kluczem do sukcesu jest dobre przygotowanie i proaktywne działanie. Oto, co musisz zrobić, aby zwiększyć swoje szanse.

Twoja teczka kandydata: Niezbędne dokumenty, bez których nie wynajmiesz mieszkania (SCHUFA, dochody, umowa o pracę)

W Niemczech właściciele mieszkań są bardzo skrupulatni i wymagają od potencjalnych najemców pełnego zestawu dokumentów. Przygotuj je z wyprzedzeniem, aby móc szybko reagować na interesujące oferty. Twoja "teczka kandydata" powinna zawierać:

• Zaświadczenie o dochodach (Einkommensnachweis): Zazwyczaj są to wyciągi z konta lub paski wynagrodzeń z ostatnich 3 miesięcy. Potwierdzają one Twoją zdolność do regularnego opłacania czynszu.
• Raport o zdolności kredytowej (SCHUFA-Auskunft): To absolutnie kluczowy dokument. SCHUFA to niemiecka instytucja gromadząca dane o historii płatniczej obywateli. Raport potwierdza brak zadłużenia i Twoją wiarygodność płatniczą. Możesz go zamówić online (np. na stronie meineSCHUFA.de).
• Zaświadczenie o niezaleganiu z czynszem (Mietschuldenfreiheitsbescheinigung): Dokument od poprzedniego wynajmującego, który potwierdza, że terminowo regulowałeś wszystkie opłaty. Jest to bardzo cenione przez nowych właścicieli.
• Kopia dokumentu tożsamości (Ausweiskopie): Zazwyczaj dowód osobisty lub paszport.
• Umowa o pracę (Arbeitsvertrag): Często wymagana jako dowód stabilnego zatrudnienia i długoterminowej perspektywy finansowej.
• List motywacyjny (Bewerbungsschreiben): Choć nie zawsze wymagany, krótki list, w którym przedstawiasz się, opisujesz swoją sytuację (np. dlaczego przeprowadzasz się do Niemiec) i wyrażasz zainteresowanie mieszkaniem, może zrobić bardzo dobre wrażenie.

Posiadanie wszystkich tych dokumentów w gotowości znacznie przyspieszy proces aplikacyjny.

Gdzie szukać ofert, by znaleźć perełki? Najpopularniejsze portale internetowe i lokalne grupy

Współczesne poszukiwania mieszkania w Niemczech opierają się głównie na internecie. Oto najpopularniejsze miejsca, gdzie znajdziesz oferty:

• ImmobilienScout24.de: Największy i najbardziej popularny portal nieruchomości w Niemczech. Znajdziesz tu najwięcej ofert.
• Immowelt.de: Kolejny duży portal z szeroką gamą ogłoszeń.
• WG-Gesucht.de: Idealny, jeśli szukasz pokoju w mieszkaniu współdzielonym (WG Wohngemeinschaft), ale znajdziesz tu także oferty całych mieszkań.
• Ebay Kleinanzeigen: Niemiecka wersja OLX. Często można tu znaleźć oferty bezpośrednio od właścicieli, co pozwala uniknąć prowizji pośredników.
• Lokalne grupy na Facebooku: Wpisz "Wohnung mieten [nazwa miasta]" lub "Expats [nazwa miasta]" często pojawiają się tam ogłoszenia.
• Lokalne gazety: W mniejszych miejscowościach ogłoszenia wciąż pojawiają się w lokalnych wydaniach gazet.

Bądź aktywny i regularnie sprawdzaj nowe oferty. Dobre mieszkania znikają z rynku bardzo szybko.

"Casting" na najemcę: Sprawdzone sposoby, by zrobić doskonałe wrażenie na właścicielu

W Niemczech, zwłaszcza w dużych miastach, oglądanie mieszkań często przypomina "casting". Na jedno mieszkanie może przyjść kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu kandydatów. Jak zrobić dobre wrażenie?

• Punktualność: Przyjdź na czas! Spóźnienie jest bardzo źle widziane.
• Uprzejmość i profesjonalizm: Bądź miły, zadawaj sensowne pytania, ale nie przesadzaj z krytyką.
• Przygotowana teczka: Miej wszystkie dokumenty w schludnej teczce, gotowe do wręczenia. To świadczy o Twojej organizacji i poważnym podejściu.
• Czysty i schludny wygląd: Nie musisz ubierać się w garnitur, ale zadbaj o schludny wygląd.
• Zainteresowanie: Pokaż, że naprawdę zależy Ci na tym mieszkaniu.
• Pytania: Przygotuj kilka pytań dotyczących mieszkania lub okolicy to pokazuje Twoje zaangażowanie.

Pamiętaj, że właściciel szuka osoby odpowiedzialnej i wiarygodnej. Zadbaj o to, byś właśnie taką osobę reprezentował. Mimo wszystko, nawet z najlepszym przygotowaniem, mogą pojawić się pułapki. W kolejnej sekcji opowiem, na co szczególnie uważać, aby uniknąć kosztownych błędów.

Uniknij kosztownych błędów: Na co uważać, wynajmując mieszkanie za Odrą?

Rynek najmu w Niemczech, choć uregulowany, może kryć pułapki, zwłaszcza dla osób niezaznajomionych z lokalnymi przepisami i zwyczajami. Moja rada to zawsze zachować czujność i dokładnie analizować każdy dokument. Uniknięcie tych błędów może zaoszczędzić Ci wiele stresu i pieniędzy.

Czytanie umowy najmu (Mietvertrag) z lupą: Kluczowe zapisy, których nie możesz pominąć

Mietvertrag, czyli umowa najmu, to najważniejszy dokument, który podpisujesz. Nigdy nie podpisuj jej bez dokładnego przeczytania i zrozumienia każdego punktu. Jeśli nie znasz niemieckiego, poproś o pomoc osobę, która biegle posługuje się językiem lub skorzystaj z tłumacza. Zwróć szczególną uwagę na:

• Okres wypowiedzenia (Kündigungsfrist): Standardowo wynosi 3 miesiące, ale bywają inne zapisy. Upewnij się, że rozumiesz warunki zakończenia umowy.
• Klauzule dotyczące remontów i drobnych napraw (Kleinreparaturen): Umowa może nakładać na najemcę obowiązek pokrywania kosztów drobnych napraw do określonej kwoty rocznie.
• Podwyżki czynszu (Mieterhöhung): Sprawdź, czy umowa zawiera klauzule dotyczące możliwości podwyższenia czynszu (np. co rok o określony procent, tzw. Staffelmiete).
• Zasady dotyczące zwierząt domowych (Haustiere): Jeśli masz zwierzęta, upewnij się, że umowa zezwala na ich posiadanie.
• Zasady dotyczące podnajmu (Untervermietung): Jeśli planujesz podnająć pokój, sprawdź, czy umowa to dopuszcza i na jakich warunkach.

Pamiętaj, że umowa najmu w Niemczech jest bardzo szczegółowa i reguluje wiele aspektów Twojego pobytu w mieszkaniu.

Protokół zdawczo-odbiorczy (Übergabeprotokoll): Dlaczego jest tak ważny przy wprowadzce i wyprowadzce?

Übergabeprotokoll to dokument, który spisuje się zarówno przy wprowadzce, jak i wyprowadzce z mieszkania. Jest to szczegółowy opis stanu technicznego lokalu, zawierający wszelkie usterki, zniszczenia czy braki w wyposażeniu. Jest to dokument o fundamentalnym znaczeniu dla ochrony Twoich interesów!

• Przy wprowadzce: Dokładnie sprawdź każdy kąt mieszkania. Zrób zdjęcia i nagrania wideo wszystkich zauważonych usterek (rysy na podłodze, plamy na ścianach, uszkodzone sprzęty). Upewnij się, że wszystkie te uwagi zostaną wpisane do protokołu. Jeśli czegoś nie ma w protokole, zakłada się, że mieszkanie było w idealnym stanie, a wszelkie późniejsze uszkodzenia mogą być przypisane Tobie.
• Przy wyprowadzce: Protokół z wprowadzki będzie podstawą do oceny stanu mieszkania. Jeśli wszystko jest w porządku, kaucja zostanie Ci zwrócona. Jeśli pojawią się nowe uszkodzenia, właściciel może potrącić koszty napraw z kaucji.

Nigdy nie lekceważ tego dokumentu. To Twoja tarcza ochronna.

Przeczytaj również: Chorwacja: Wynajem mieszkania. Poznaj ceny i uniknij ukrytych opłat.

Jak nie dać się oszukać? Czerwone flagi, które powinny zapalić lampkę ostrzegawczą w ogłoszeniu

Niestety, na rynku najmu zdarzają się oszustwa. Bądź ostrożny i zwracaj uwagę na "czerwone flagi", które powinny wzbudzić Twoje podejrzenia:

• Zbyt niska cena: Jeśli oferta wydaje się zbyt piękna, aby była prawdziwa (np. mieszkanie w centrum Monachium za cenę z Hanoweru), to prawdopodobnie nią nie jest.
• Prośba o płatność przed obejrzeniem mieszkania: Nigdy, przenigdy nie wpłacaj żadnych pieniędzy (kaucji, czynszu, prowizji) przed osobistym obejrzeniem mieszkania i podpisaniem umowy.
• Brak możliwości kontaktu z właścicielem/pośrednikiem: Jeśli kontakt jest utrudniony, osoba unika spotkania, a komunikacja odbywa się tylko mailowo, to sygnał ostrzegawczy.
• Zdjęcia niskiej jakości lub brak zdjęć: Profesjonalne ogłoszenia zazwyczaj zawierają dobrej jakości zdjęcia.
• Nacisk na szybką decyzję: Oszuści często wywierają presję, abyś podjął decyzję natychmiast, bez czasu na zastanowienie.
• Prośba o dane osobowe lub kopie dokumentów przed pierwszym kontaktem: Nie wysyłaj swoich dokumentów wrażliwych (np. kopię dowodu) przed upewnieniem się, że oferta jest wiarygodna.

Zawsze ufaj swojej intuicji. Jeśli coś wydaje się podejrzane, lepiej zrezygnować z oferty niż narazić się na stratę pieniędzy i nerwów. Mam nadzieję, że ten przewodnik pomoże Ci w znalezieniu idealnego mieszkania w Niemczech i uniknięciu nieprzyjemnych niespodzianek. Powodzenia!